عراق دست از واردات گاز ایران کشید

اویل پرایس (۲۳ دسامبر) – عراق روز سه‌شنبه تعلیق کامل واردات گاز طبیعی از ایران را اعلام کرد، اقدامی که به گفته وزارت برق عراق، بلافاصله بین ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ مگاوات از ظرفیت شبکه سراسری برق این کشور را کاهش داد.

مقامات عراقی در سال گذشته بارها پیروزی بر وابستگی به واردات سوخت را اعلام کرده‌اند؛ ابتدا با توقف واردات بنزین، گازوئیل و نفت سفید، و سپس با روایت بزرگتری از خودکفایی انرژی. گاز طبیعی، آخرین و از نظر سیاسی حساس‌ترین قطعه این پازل بود.

منابع گاز ایران قبلاً حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از نیازهای تولید برق عراق را پوشش می‌داد. البته این حجم پیش‌تر نیز به دلیل اختلافات پرداخت، فشار تحریم‌های آمریکا و کمبودهای داخلی ایران در حال کاهش بود. بنابراین، تعلیق کامل آن قطع ناگهانی (که به نظر می‌رسد) نیست. بغداد تنها گام منطقی بعدی در جدایی از ایران را از طریق کاهش تدریجی واردات و جریان‌های نامطمئن برمی‌دارد.

واشنگتن به طور پیوسته عراق را برای کاهش وابستگی به ایران تحت فشار قرار داده است و بغداد نیز مشتاق بوده تا بدون ایجاد یک بحران کامل برق، حسن نیت خود را نشان دهد. برنامه جایگزین -سوزاندن سوخت‌های جایگزین تولید داخلی- جدید و ایده‌آل نیست. این کار روشنایی را با هزینه‌ای بالاتر و فشار بیشتر بر زیرساخت‌ها حفظ می‌کند، اما فضای تنفس سیاسی خریداری می‌کند.

مهم‌تر از آن، این اعلام در راستای یک تغییر راهبردی بسیار بزرگ‌تر قرار می‌گیرد. پروژه‌های انرژی مورد حمایت غرب بالاخره در حال تبدیل از کاغذ به تولید هستند. پروژه ۲۵ میلیارد دلاری توسعه پنج میدان شرکت بی‌پی در کرکوک اکنون فعال است که تأکید سنگینی بر جمع‌آوری گاز همراه (که در غیر این صورت سوزانده می‌شد) دارد. پروژه یکپارچه چند میلیارد دلاری گاز توتال‌انرژیز در جنوب عراق نیز به گونه‌ای طراحی شده که مستقیماً نیروگاه‌ها را تغذیه کند و ایران را به کلی از حلقه حذف نماید.

هیچ یک از این موارد به معنای حل مشکل برق عراق نیست. تقاضای تابستانی هنوز بسیار بیشتر از ظرفیت نصب‌شده کشور است و توسعه پروژه‌های گاز نیز زمان‌بر خواهد بود. با این حال، بغداد می‌خواهد پیام مناسبی را -هم به واشنگتن، هم به تهران و هم به سرمایه‌گذاران- ارسال کند که گاز ایران دیگر ستون سیستم انرژی آن نیست. اینکه آیا شبکه برق می‌تواند این بلندپروازی را تحمل کند، آزمون واقعی پیش رو است.